Midden in het Rijsterbos, nabij het Friese dorp Rijs, staat het Vredestempeltje: een bijzonder rijks- en oorlogsmonument met een bewogen geschiedenis. Dit kleine, zeszijdige tempelvormige bouwwerk is niet alleen een herkenningspunt in het bos, maar ook een stille getuige van oorlog en vrede.
Het Vredestempeltje werd oorspronkelijk gebouwd in 1814, ter herinnering aan de bevrijding van Nederland van de Franse overheersing. In 1941 kwam het Rijsterbos, inclusief het monument, in handen van It Fryske Gea. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het tempeltje echter getroffen door het oorlogsgeweld: op 30 september 1944 werd het volledig verwoest door een mislukte lancering van een Duitse V2-raket. Lees hier meer over de lanceerbasis voor de V2-raket.
Al in 1945 werd het Vredestempeltje herbouwd, op de plek waar de raket was neergekomen. Door verval moest het monument in 1969 opnieuw worden gesloopt. Uiteindelijk kreeg het zijn huidige vorm in 1977, toen het zeszijdige neoclassicistische bouwwerk werd herbouwd naar een ontwerp van H. Oud. De eerste steen werd in juni van dat jaar gelegd door jhr. L.F.A.G. van Swinderen.
Op de daklijst staat de volgende tekst:
Vrede groot geschenk van God, Blijft bestendig Neerlands lot; Laat het dankbaar op u zien. Altijd twist en wraakzucht vlien"
Vandaag de dag vormt het Vredestempeltje een rustpunt in het bos en een symbolische plek van herinnering, waar natuur, geschiedenis en bezinning samenkomen.
